Rəng Korluğu Nədir?

Rəng korluğu, rəngləri normal şəkildə ayırd etməkdə çətinlik çəkən insanların yaşadığı görmə pozğunluğudur. Bu vəziyyət, gözün torlu qişasında (retinada) yerləşən və işığı qəbul edən hüceyrələrin (çubuq və konus hüceyrələri) düzgün işləməməsindən qaynaqlanır.

Rəng Korluğunun Növləri

Monoxromatik Rəng Korluğu: Bu növdə, üç müxtəlif konus hüceyrəsinin hamısı funksiyasını itirmişdir. İnsanlar yalnız açıq və tünd tonları ayıra bilirlər.
Dixromatik Rəng Korluğu: Bu növdə üç konus hüceyrəsindən biri funksiyasını itirmişdir. Rənglər qismən qəbul edilə bilər, lakin bəzi rəngləri ayırd etmək çətindir. Dixromatik rəng korluğu, funksiyasını itirmiş hüceyrəyə görə üç yerə bölünür:
- Protanopiya: Qırmızı rəngi ayırd etməkdə çətinlik çəkilir.
- Deuteranopiya: Yaşıl rəngi ayırd etmək çətinləşir.
- Tritanopiya: Mavi rəngi qəbul etməkdə çətinlik yaşanır.
Anormal Trikromatik Rəng Korluğu: Üç konus hüceyrəsindən biri tam funksional deyil. İnsan, müəyyən rəng tonlarını ayırd etməkdə çətinlik çəkir. Bu da, həmin rəngi digər insanlardan fərqli şəkildə qəbul etməsinə səbəb olur.

Rəng Korluğu Nə üçün Baş Verir?

Rəng korluğu, adətən, genetik səbəblərə bağlıdır və X xromosomu vasitəsilə ötürülür, buna görə kişilərdə daha çox yayılmışdır. Lakin bəzi hallarda travma, toksik maddələrlə təmas və ya göz xəstəlikləri də rəng korluğuna səbəb ola bilər.

Rəng Korluğunun Diaqnozu Necə Qoyulur?

Rəng korluğunun diaqnozu, adətən, yetkinlik dövründə ortaya çıxan əlamətlər əsasında aparılan testlərlə qoyulur. Bu testlərə aşağıdakılar daxildir:

İşihara Testi: Müxtəlif rənglərdəki nöqtələrlə dolu tablolar istifadə edilərək insanın müəyyən rəngləri ayırd edib-etmədiyi yoxlanılır.
Farnsworth-Munsell 100 Hue Testi: Bu testdə, xəstədən fərqli rəngləri sıralaması istənir.
Anomaloskop Testi: Rəng korluğunun dərəcəsini və növünü müəyyən etmək üçün ən etibarlı test üsuludur.

Rəng Korluğunun Müalicəsi

Rəng korluğu əsasən irsi olduğundan, onun qəti müalicəsi yoxdur. Lakin xromojen xüsusiyyətli filtrlərlə təchiz olunmuş eynəklər və ya linzalar, insanların rəng qavrayışını yaxşılaşdırmaqda kömək edə bilər. Bu üsullar, gündəlik həyatda və trafikteki çətinlikləri azaltmaq üçün inkişaf etdirilmişdir.

Paylaş